ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΣΙΑΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
Τα Ανάκτορα
Τα Ανάκτορα >> Ιστορία

Ιστορία

Τα Ανάκτορα την περίοδο της Αγγλοκρατίας 1814-1864

Τα Ανάκτορα των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Αγίου Γεωργίου βρίσκονται στη βόρεια πλευρά της Σπιανάδας, της πλατείας του ιστορικού κέντρου της πόλης της Κέρκυρας. Αποτελούν το μεγαλύτερο και σημαντικότερα οικοδόμημα της περιόδου της Αγγλοκρατίας στα Επτάνησα, που ξεκινά το 1814 και λήγει το 1864 με την  Ένωση τους με την υπόλοιπη Ελλάδα.

Την εντολή για την ανέγερση των Ανακτόρων έδωσε ο Ύπατος Βρετανός Αρμοστής Sir Thomas Maitland για να στεγάσουν την πολυτελή προσωπική του κατοικία και το διοικητικό κέντρο της Αρμοστείας, που μέχρι τότε έδρευε στο Παλαιό Φρούριο. Στο ίδιο κτιριακό συγκρότημα θα συστεγάζονταν η Ιόνιος Γερουσία και η Ιόνιος Βουλή, τα δύο θεσμικά όργανα που συμβόλιζαν την αυτοδυναμία των Ιόνιων Νησιών, με σκοπό να βρίσκονται υπό τον άμεσο έλεγχό του. Παράλληλα τα Ανάκτορα θα αποτελούσαν την έδρα του νέου Τάγματος των Αρχαγγέλου Μιχαήλ και Αγίου Γεωργίου, που ιδρύθηκε το 1818 με πρωτοβουλία του Maitland και από το οποίο έλαβαν την επίσημη ονομασία «Ανάκτορα των Αρχαγγέλου Μιχαήλ και Αγίου Γεωργίου».

Η δημιουργία αυτού του οικοδομήματος, που εξυπηρετούσε την συγκεντρωτική διοίκηση της βρετανικής αυτοκρατορίας στην περιοχή και συμβόλιζε την παντοδυναμία του Αρμοστή, ανατέθηκε στον Sir George Whitmore. Ο Whitmore, μηχανικός του βρετανικού στρατού και αρχιτέκτονας, σχεδίασε ένα νεοκλασικό κτίσμα ρυθμού Αντιβασιλείας (Regency Style). Ακολουθώντας τις αρχές του νεοπαλλαδιανισμού και της αναβίωσης της αρχαίας ελληνικής τέχνης που επικρατούσαν στην Αγγλία, εφάρμοσε ένα συγκερασμό στοιχείων της ρωμαϊκής και αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής.

Το κτίριο χτίστηκε εξολοκλήρου από μαλτέζικο πωρόλιθο, που μεταφέρθηκε μαζί με εξειδικευμένους τεχνίτες από τη Μάλτα.
 

KOK-PROSOPSH-PALIA-AGALMA_sm

BW-METWPES-PROSOPSHS_sm

Πρόσοψη των Ανακτόρων πριν το 1864. Αρχείο Μ. Κόκκαλη.

Οι ανάγλυφες μετώπες της πρόσοψης.

Πολύτιμη υπήρξε η συνεργασία του αρχιτέκτονα με τον αξιόλογο κερκυραίο γλύπτη Παύλο Προσαλέντη για τη διακόσμηση των Ανακτόρων. Εξωτερικά, το ανώτερο τμήμα της πρόσοψης κοσμήθηκε με ανάγλυφες μετώπες που παρουσίαζαν στο κέντρο τη Βρετανία μέσα στην «απήδαλο ναυν» σύμβολο της Κέρκυρας, και εκατέρωθεν τα εμβλήματα των υπόλοιπων Επτανήσων. Πάνω από τις μετώπες το κτίριο επιστέφοταν από ένα μνημειακό γλυπτό σύνολο με την Βρετανία ως γυναικεία μορφή συνοδευόμενη από λέοντα και καθισμένη στο αρχαίο κερκυραϊκό πλοίο.

Με την Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα, στις 21 Μαΐου του 1864 έληξε η περίοδος της Αγγλοκρατίας. Η αποχώρηση των βρετανικών δυνάμεων συνοδεύτηκε με την απόσπαση των αγαλμάτων της μορφής της Βρετανίας και του λέοντα που επέστεφαν το κτίριο, καθώς και με την μεταφορά της έδρας του Τάγματος των Αρχαγγέλου Μιχαήλ και Αγίου Γεωργίου.

 

Τα ανάκτορα από την Ένωση (1864) έως σήμερα

Το 1864 με την ΄Ενωση των Επτανήσων με την Ελλάδα το ελληνικό κράτος προσέθεσε στην κυριότητά του ένα οικοδόμημα του οποίου το μέγεθος ξεπερνούσαν μόνο τα Ανάκτορα του Όθωνα (η σημερινή Βουλή των Ελλήνων). Μέχρι το 1913 χρησιμοποιήθηκαν ως κατοικία της τότε βασιλικής οικογένειας κατά τις σποραδικές επισκέψεις στο νησί.

Στον πρώτο όροφο, ανατολικά και δυτικά από τις μνημειακές αίθουσες, αναπτύσσονταν τα κυρίως διαμερίσματα της βασίλισσας και του βασιλιά αντίστοιχα. Εντυπωσιακά  αγγλικά και γαλλικά έπιπλα, περίτεχνα φωτιστικά, ταπετσαρίες, πορσελάνες, αντικείμενα τέχνης και ανατολίτικα χαλιά συνέθεσαν την πολυτελή διακόσμησή τους. Τα δώδεκα δωμάτια του δευτέρου ορόφου προορίζονταν για τη βασιλική φρουρά, ενώ το υπόγειο για το βοηθητικό προσωπικό.

Οι ταραγμένες ιστορικές συγκυρίες των Βαλκανικών (1912-14) και του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου (1914-18) είχαν ως αποτέλεσμα την εκ νέου μεταβολή της χρήσης του κτιρίου. Τα Ανάκτορα επιλέχθηκαν για την κάλυψη των έκτακτων αναγκαιοτήτων της εποχής του Μεσοπολέμου.

Ωστόσο, ήδη από το 1919, είχαν ξεκινήσει οι διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία του πρώτου και μέχρι σήμερα μοναδικού στην Ελλάδα, Μουσείου Ασιατικής Τέχνης. Το νέο μουσείο θα στεγαζόταν στα Ανάκτορα της Κέρκυρας, με πυρήνα την συλλογή-δωρεά του Γρηγορίου Μάνου.

Εκτεταμένες ήταν οι καταστροφές που υπέστη στο κτίριο κατά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (1939-45) με το βομβαρδισμό της στέγης και την λεηλασία επίπλων και έργων τέχνης, καθώς και κατά τον Εμφύλιο (1946-49), όταν η Αίθουσα των Συμποσίων κάηκε ολοσχερώς.

Τη δεκαετία του 1950 πραγματοποιήθηκαν μερικές επισκευές και κυρίως η αποκατάσταση των μνημειακών αιθουσών. Επισκευές στην εξωτερική τοιχοποιία, στο εσωτερικό και εκσυγχρονισμός των υποδομών υλοποιήθηκαν από το 1992 μέχρι το 1994, καθώς τα Ανάκτορα αποτέλεσαν την έδρα της συνόδου κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης που πραγματοποιήθηκε στην Κέρκυρα το 1994. Έκτοτε το Μουσείο Ασιατικής Τέχνης συμπεριλαμβάνει στα πλαίσια της επανέκθεσης των συλλογών του, την συντήρηση, αποκατάσταση και προβολή της ιστορίας των Ανακτόρων.

 

Τάγμα των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Αγίου Γεωργίου 

 Arxika -tagmatos _sm

 

Κορδέλα και διάσημα από τον ιδρυτικό τόμο του Τάγματος

 DSC_4660_sm  TAGMA-manduas _sm

Μανδύας Τάγματος Αρχαγγέλου Μιχαήλ και Αγίου Γεωργίου


Το Τάγμα των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Αγίου Γεωργίου, ένα από τα σημαντικότερα βρετανικά τάγματα, ιδρύθηκε στις 18 Απριλίου του 1818 από τον πρίγκιπα αντιβασιλέα Γεώργιο Γ’ (μετέπειτα Γεώργιο Δ΄).
Έδρα του ως το 1864 ήταν τα ομώνυμα Ανάκτορα στην Κέρκυρα, ενώ από το 1906 μέχρι σήμερα ο καθεδρικός ναός του Αγίου Παύλου στο Λονδίνο. Μότο του είναι το λατινικό «AUSPICIUM MELIORIS AEVI” (¨κρείτονος αιώνος οιωνός» δηλαδή «προοιωνίζεται καλύτερη εποχή»).
Ανώτερος είναι ο τίτλος του Μεγάλου Μαγίστρου. Τα μέλη του διακρίνονται σε τρεις τάξεις : «Ιππότης Μεγαλόσταυρος ή Δέσποινα Μεγαλόσταυρος (GCMG)”, «Ιππότης Ταξιάρχης (KCMG) ή Δέσποινα Ταξιάρχης (DCMG)” και «Συνοδός (CMG)». Οι τίτλοι αυτοί απονέμονταν αρχικά σε Άγγλους, Μαλτέζους και Επτανήσιους που προσέφεραν στο βρετανικό στέμμα, ενώ από το 1868 και μετά σε διακεκριμένους εκπροσώπους των βρετανικών αποικιών και πρέσβεις στο εξωτερικό.